X zamknij

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.

Bezpłatna infolinia: 0 800 493 494
Warto wiedzieć >> Rak jajnika

Objawy i diagnoza

Nowotwory złośliwe jajnika rozwijają się zwykle bez nasilonych, charakterystycznych objawów. We wczesnym stadium rozwoju niejasne objawy utrudniają wykrycie i odpowiednio szybką diagnozę. Corocznie na raka jajnika umiera w Polsce ok. 2,5 tys. kobiet.

Nowotwory złośliwe jajnika stanowią czwartą przyczynę zgonów kobiet na nowotwory. Wśród nowotworów jajnika nowotwory nabłonkowe (rak jajnika) występują w ponad 90% przypadków. W raku jajnika nie ma objawów patognomicznych. Wczesne objawy (o ile występują) najczęściej obejmują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego lub jamy brzusznej, jak: wzdęcia, niestrawność, zaparcie, czkawka, odbijanie, uczucie pełności w jamie brzusznej lub powolna utrata apetytu. Najczęściej chore na raka jajnika trafiają do leczenia w stadiach znacznego zaawansowania, z objawami masy guza w miednicy mniejszej (ból brzucha, wzdęcia, ból krzyża, dysuria i dyspareunia).

Wykrycie raka jajnika we wczesnych stadiach nadal dotyczy niewielkiego odsetka pacjentek (20–30%), przy czym 5-letnie przeżycie w tej grupie chorych wynosi ok. 90%. Dlatego w przypadku raka jajnika rokowania zależą przede wszystkim od czujności kobiety - jeśli wspomniane objawy niemijają, nie należy iich bagatelizować i czekać, aż przejdą. 

Mimo rozwoju metod diagnostycznych wywiad zebrany od pacjentki, a następnie badanie ginekologiczne i USG (w tej kolejności) pozostają metodami dającymi największe szanse na wykrycie tego typu nowotworu we wczesnych stadiach.

 

Czynniki ryzyka

Do najważniejszych czynników ryzyka występowania raka jajnika należą:

zespoły dziedzicznej predyspozycji zachorowania na nowotwory złośliwe, wśród których najczęściej rozpoznaje się zespół dziedzicznego raka jajnika oraz zespół dziedzicznego raka jajnika i piersi (najczęściej związane z występowaniem nosicielstwa mutacji w genach BRCA1 i (lub) BRCA2)

zespół Lyncha (dawniej: zespół niepolipowatego raka jelita grubego – zespół dziedzicznego, niezwiązanego z polipowatością, raka jelita grubego), w którym stwierdza się zwiększone ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, raka błony śluzowej trzonu macicy, raka górnego odcinka układu pokarmowego, raka górnych dróg moczowych oraz raka jajnika.

W mniejszym stopniu ryzyko zachorowania podwyższają czynniki wpływające na poziom określonych hormonów płciowych, takie jak:

- brak ciąży

- brak karmienia piersią

- nieskuteczna stymulacja owulacji

- zespół policystycznych jajników

- endometrioza

- palenie tytoniu (rak śluzowy)

Ryzyko zachorowania zmniejsza stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych oraz okluzja jajowodów, wycięcie macicy i karmienie piersią.

Podstawową metodą leczenia tego typu nowotworu jest chirurgia. Lekarz ocenia stopień zaawansowania guza i sprawdza, czy ten rozprzestrzenia się w jamie brzusznej. W stopniach bardziej zaawansowanych oraz wtedy, kiedy nie udało się usunąć całego nowotworu, stosuje się również chemioterapię.

W III i IV stadium raka operacja polega na usunięciu macicy wraz z przydatkami. Po zabiegu konieczna jest chemioterapia oraz czasami radioterapia. 

Objawy

Rak jajnika manifestuje się zazwyczaj zupełnie niespecyficznymi objawami, jak brak apetytu, uczucie pełności w jamie brzusznej, biegunki, zaparcia, bóle brzucha, zmęczenie czy zaburzenia oddawania moczu. Symptomów tych zazwyczaj nie łączy się z chorobą nowotworową. Objawy charakterystyczne 
dla pierwszych etapów choroby przypisywane są zazwyczaj innym, mniej poważnym schorzeniom.

Nowotwór jajnika zwykle wykrywany jest więc w zaawansowanym stadium, którego cechą charakterystyczną jest wodobrzusze (nagromadzenie płynu w jamie otrzewnowej). Niestety około 70 proc. przypadków raka jajnika jest wykrywanych późno – w zaawansowanym stadium choroby.

Wykrywanie

Powiększenie jajnika zazwyczaj jest stwierdzane już w  zwykłym badaniu ginekologicznym. Następnie najczęściej wykonywane jest USG ginekologiczne, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, zleca też badanie krwi w kierunku podwyższonych wartości markera CA-125, markera HE-4, a także dodatkowe badania , jak rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową[6]. W celu potwierdzenia diagnozy i określenia zaawansowania choroby przeprowadza się operację.[7]

Leczenie

Metody leczenia różnią się w zależności od stadium zaawansowania nowotworu, a dopasowuje się je do potrzeb konkretnej osoby na podstawie następujących czynników:

·         rozmiar guza,

·         lokalizacja guza,

·         stopień rozsiania nowotworu,

·         chorób współistniejących i stanu ogólnego  chorej.

Leczenie operacyjne polega w pierwszej kolejności na ingerencji chirurgicznej w celu usunięcia guza lub rozsianych guzów. Chorym zazwyczaj usuwane są oba jajniki, jajowody oraz macica. O ile nowotwór wykryty jest w bardzo wczesnym stadium, zabieg chirurgiczny wystarcza, lecz w przypadkach zaawansowanej choroby, po operacji rekomenduje się także chemioterapię[8].

Chemioterapia pooperacyjna to tzw. “pierwsza linia” leczenia. Chore na zaawansowanego raka jajnika, które nie mogą początkowo przejść operacji chirurgicznej ze względu na rozległość procesu nowotworowego, można leczyć chemioterapią przed zabiegiem chirurgicznym (leczenie wstępne)[9]. Wieloletnie badania wykazały, że leczenie skojarzone przynosi lepsze efekty i umożliwia wydłużenie czasu przeżycia całkowitego.

Sama choroba nowotworowa oraz zastosowane metody leczenia onkologicznego są przyczyną przejściowych lub trwałych dolegliwości, które mogą powodować ograniczenie w życiu intymnym. Często u chorych występuje niepokój czy normalne życie seksualne będzie jeszcze możliwe, jak choroba je zmieni lub wpłynie na nie, w szczególności, czy choroba w sposób trwały nie wpłynie na intymną sferą życia kobiety. Pojawiają się też rozterki związane z poczuciem własnej kobiecości. Dlatego też oprócz opieki ginekologa-onkologa nieocenionym wsparciem dla kobiet w czasie i po leczeniu nowotworów sfery intymnej jest pomoc psychologa i seksuologa.  

Zapobieganie

Rozwój wiedzy dotyczącej dziedzicznych uwarunkowań raka jajnika doprowadził do rozwoju strategii wczesnej identyfikacji kobiet z obciążeniem rodzinnym, szczególnie nosicielek mutacji w genach BRCA1 i (lub) BRCA2, oraz objęcia ich opieką ukierunkowaną na możliwie najwcześniejsze rozpoznanie, a w szczególnych wypadkach również na aktywną prewencję.

 

Do pobrania:             

ulotka                                                                                           

  

    

 

 

 

 

 

 

 

Biała Księga

  

Zielona Księga

 

 

 

 

Rak jajnika – o czym warto wiedzieć

 

Nowotwór jajnika charakteryzuje się obecnością komórek nowotworowych w jednym lub obu jajnikach. Najpowszechniejszym typem tego nowotworu jest nabłonkowy nowotwór jajnika, występujący u ok. 90 proc. chorych.

Ryzyko zachorowania na raka jajnika rośnie wraz z wiekiem. Największy wzrost zachorowań następuje po 45. roku życia, w okresie około i pomenopauzalnym. Prawdopodobnie na ryzyko wystąpienia raka jajnika wpływa: niezdrowy tryb życia (m. in. otyłość, wysokotłuszczowa dieta, palenie), wczesna pierwsza miesiączka, późna menopauza, bezdzietność. Około 10 proc. pacjentek z rakiem jajnika to osoby posiadające predyspozycje genetyczne (występowanie w rodzinie raka jajnika lub raka piersi).

W Polsce na raka jajnika zapada rocznie ok. 3300 kobiet[5], co stawia ten nowotwór złośliwy na piątym miejscu pod względem zapadalności u kobiet w naszym kraju.

 

 

W działaniach profilaktycznych wspierają nas: